Yükselen Gaz Fiyatları Avrupa'daki Elektrik Üreticilerinin Görünümünü İyileştiriyor

Vattenfall'ın eylül ayı piyasa görünümüne göre Hollanda TTF doğal gaz göstergesi, eylül başında megavat saat başına 73 euroya ulaşarak son üç yılın en yüksek seviyesini gördü. Artan doğal gaz maliyetleri toptan elektrik fiyatlarını yükseltirken elektrik üretim faaliyetleri bulunan Avrupalı enerji şirketleri bundan fayda sağlayabilir.

Bu ilişki, birçok Avrupa elektrik piyasasında fiyatların nasıl belirlendiğinden kaynaklanıyor. Üreticilere, genellikle talebi karşılamak için gereken son ve en pahalı santralin belirlediği piyasa denge fiyatı ödeniyor. 2025'te AB elektriğinin yaklaşık %17,6'sı doğal gazdan sağlanmış olsa da gaz santralleri birçok saatte fiyatı belirlemeye devam ediyor.

Bu durum, nükleer, hidroelektrik, rüzgâr veya güneş santrallerinden elektrik satan işletmecilerin gelirlerini artırabilir. Bu santrallerin yakıt maliyetleri daha düşük ya da hiç yok. Dolayısıyla piyasa fiyatlarının yükselmesi, elde ettikleri gelirle elektrik üretim maliyetleri arasındaki farkı açabilir.

Vadeli fiyatlar da yükseldi. Vattenfall, gaz, kömür ve karbon maliyetlerindeki artışla birlikte Avrupa'da önümüzdeki yıl vadeli elektrik kontratının üçüncü çeyrekte yaklaşık 95 euro/MWh'den yaklaşık 120 euro/MWh'ye çıktığını belirtti.

Ancak bu kazanımlar garanti değil. Enerji şirketleri elektriği çoğu zaman aylar, hatta yıllar öncesinden satarak fiyatları yükselişten önce sabitliyor. ING'ye göre Avrupa'daki elektrik satış hacminin %80'inden fazlası bir yıl öncesinden hedge ediliyor. Bu da yükselişin kârlara yansımasını geciktirebilir.

Gaz santrallerini işleten üreticiler ise hareketin diğer yüzüyle karşı karşıya: onların da yakıt faturaları yükseliyor. Perakende tedarikçiler ve regülasyona tabi şebeke işletmecileri de sözleşmelere ve yerel kurallara bağlı olarak kısa vadede toptan elektrik fiyatlarına sınırlı ölçüde maruz kalabilir.

Faydanın boyutu ülkeden ülkeye değişiyor. Avrupa Merkez Bankası'na göre gaz fiyatları İtalya'da elektrik fiyatlarını sık sık etkilemeye devam ederken yenilenebilir enerji İspanya'da bu bağı zayıflatıyor; Fransa'da ise fiyatları çoğu zaman nükleer enerji belirliyor.

Yatırımcılar, fiyat artışının şirket kârlarına ne ölçüde yansıyacağını anlamak için kışın gaz arzını, depolama seviyelerini ve enerji şirketlerinin hedge pozisyonlarını izleyecek. Vattenfall, Avrupa'daki gaz depolarının yaz boyunca son yıllardaki seviyelerin altında kaldığını ve bunun kış öncesinde arz endişelerini artırdığını belirtti.